sms spion iphone 4s here spion apps fГјr iphone computer temperatur Гјberwachen download press iphone spy software ios 7 link mobile spy iphone uninstall here android spy apps download handy orten app nokia gps ortung anderes handy Гјberwachung des handy kindersicherung internet bestimmte seiten handy spy leicht gemacht
NASZE KORZENIE: ZHP 1956-1980 - wychowanie polityczne

Od redakcji: W ostatnich dniach listopada ubiegego roku odbya si w Katowicach konferencja historyczna dotyczca dziejów harcerstwa na Górnym lsku. Jej organizatorami byli: Katowicki Oddzia Instytutu Pamici Narodowej i Biblioteka lska, a prelegentami instruktorzy harcerscy kilku pokole, od tych, którzy zaczli sub harcersk przed 1939 rokiem, przez uczestników obu konspiracji harcerskich (1939-1948), wród których znalaz si Biskup Senior Ignacy Je, wizie obozów koncentracyjnych w Dachau i Owicimiu oraz Druhna Wadysawa Sikora z konspiracyjnej druyny „Mury” w obozie Ravensbrück. Chocia mowa bya o caej historii górnolskiego harcerstwa, nie wolnej od bdów i dziaa sprzecznych z uznawanym przez nas za oczywiste Prawem, jednak konferencj zdominowaa tematyka „harcerstwa niepokornego”. Nie przypadkiem wród prelegentów i organizatorów znalazo si troje przewodniczcych KIHAM-ów z Katowic i Gliwic, oraz KIHAM-owiec z Krakowa, harcmistrz Wojciech Hausner. Wanie jego referat, jako najbardziej uniwersalny, odnoszcy si do najtrudniejszych lat powojennego ZHP w skali ogólnopolskiej, prezentujemy na amach POBUDKI w dziale „Nasze korzenie”.

Imagehm. Wojciech Hausner

Niej przedstawione uwagi do historii ZHP z lat 1956-1980 s skupione na jednej z wielu paszczyzn funkcjonowania Zwizku. Jak nigdy harcerstwo zostao naznaczone bardzo wyranym pitnem „wychowania politycznego" stojcego w opozycji do modelu wychowania do suby Bogu, Polsce i blinim. To tutaj mona poszukiwa genezy dzisiejszego stanu harcerstwa.

Image W kocu lat czterdziestych, po likwidacji odrbnych organizacji harcerek i organizacji harcerzy, po wprowadzeniu nowych stopni i sprawnoci, po krytyce metody skautowej i harcerskiej jako „imperialistyczno-nacjonalistycznego systemu wychowawczego", po wprowadzeniu odznaki harcerskiej w miejsce krzya i lilijki oraz mundurów wzorowanych na pionierskich, w 1950 roku ZHP wczono jako Organizacj Harcersk (OH) do Zwizku Modziey Polskiej (ZMP) [i]. Tam ju nie byo miejsca na tradycje, na sztandary, na krzy harcerski. Dla wielu instruktorów otworzyy si natomiast bramy wizie. OH ZMP zacza tworzy grunt pod tzw. przechwycenie w latach 1956-1964, które w roku 1981 opisa Andrzej Janowski. Pozostawiajc na pocztku mundury, krzy harcerski, metod pracy, nazwy stopni, sztandary systematycznie wprowadzano do pracy idee sprzeczne z fundamentami ideowymi harcerstwa i ludzi, którzy bd nie rozumieli zasad harcerskiego wychowania bd je znajc wykorzystywali dla komunistycznej indoktrynacji. 

To w OH ZMP rodziy si wszystkie pomysy oparte na przymusie, na masowym czonkostwie, na zbiorowym dziaaniu, na wielkich, propagandowych akcjach.  Po 1953 roku sekretariat KC PZPR zaleci nasilenie pracy wychowawczej w szkoach i dalsz laicyzacj. Z przywracaniem pewnych form zewntrznych nastpowao jeszcze mocniejsze odchodzenie od tradycji skautowej, od idei harcerskiej. W tym duchu doprowadzono w latach 1955-1956 do pojawienia si koncepcji budowanych na niektórych elementach metody harcerskiej (systemie zastpowym, sprawnociach), chocia dziaacze OH nie byli do tego wcale przekonani wzywajc do utrzymania „linii partii" w harcerstwie. We wrzeniu 1956 roku, po III Plenum ZG ZMP, nastpio usamodzielnienie i przeksztacenie OH ZMP w Organizacj Harcersk Polski Ludowej (OHPL).

I kiedy nadesza jesie 1956 roku, a w tradycyjnych rodowiskach harcerskich zrodzia si nadzieja reaktywowania ZHP, komunici przeprowadzajc zjazd w odzi dokonali przeksztacenia OHPL w ZHP przejmujc entuzjazm instruktorów i modziey.

Wydarzenia w harcerstwie jakie miay miejsce w grudniu 1956 roku nie poddaj si jednoznacznym ocenom. Powstay wtedy Zwizek Harcerstwa Polskiego by z jednej strony konsekwencj lat stalinizmu oraz dziaalnoci OH ZMP i OHPL, a ze strony drugiej - i to w mniejszym stopniu - tradycji i dorobku dawnego ZHP. Dziaacze OHPL na centralnym szczeblu kontrolowali proces budowania Zwizku Harcerstwa Polskiego. O tym, e skutecznie wiadcz nazwiska czonków wadz OHPL, ludzi którzy do lat siedemdziesitych w rónym czasie kierowali ZHP: Zofia Zakrzewska, Wiktoria Dewitz, Jerzy Majka, Jerzy onierkiewicz, Stanisaw Bohdanowicz, Wadysaw Pancerz, Marek Wardcki, Jan Kinast, Roman Muranyi. Na przekór tym ludziom np. w Krakowie dokonano reaktywowania dawnego ZHP.

Efektem dziaa kadry OHPL, a take ludzi zwizanych z „walterowcami"[ii], m.in. Jacka Kuronia i Stefana Garwackiego, byo przyjcie ideowego kierownictwa PZPR i koncepcji pracy w duchu antystalinowskiego socjalizmu. Zepchnito na margines instruktorów formuujcych postulaty odrodzenia harcerstwa w ksztacie czerpicym z tradycji II Rzeczypospolitej.

Zewntrzne owoce zjazdu zostay entuzjastycznie przyjte przez spontanicznie powstajce druyny harcerskie. Przecie zaakceptowano ich tradycyjny mundur, symbole, elementy metody i struktury. Dziao si to wszystko pomimo ostrzee m.in. A. Kamiskiego, e „trzeba unika wspópracy „na niby", nadajcej faszywe znaczenie tradycyjnym harcerskim symbolom i pojciom"[iii]. W tej euforii jak gdyby nie zauwaono gbokich zmian ideowych.

Realizowany by scenariusz rozpisywany w gabinetach sekretarzy KC PZPR. Jeszcze w listopadzie 1956 roku, na naradzie komendantów wojewódzkich OHPL po IV Plenum ZG ZMP, okrelono ksztat ideowy przyszej organizacji:

  • wieckiej, nie organizujcej ycia religijnego,
  • przygotowujcej modzie do udziau w budowie ustroju socjalistycznego,
  • dziaajcej pod ideowym kierownictwem PZPR [iv].

W tym samym czasie wadze OHPL zaprosiy do wspópracy programowej „walterowców". Obok OHPL i przedwojennych lewicowych instruktorów (m.in. Jerzego Dargiela, Stanisawa Dbrowskiego, Janusza Przedborskiego) wystpili oni przeciw „ofensywie prawicy harcerskiej" czyli projektowi reaktywowania ZHP[v].

70 % instruktorów ZHP to byli ludzie wywodzcy si z OHPL. Byli to w wikszoci zapalecy, dla których wczeniejsza dziaalno w OH ZMP nie bya drog do kariery. Przeszli przez wydziay harcerskie i redakcje czasopism gdzie uniezalenili si od ZMP przyjmujc tradycyjn metod harcersk[vi]. Wybrana Naczelnikiem ZHP Zofia Zakrzewska w notatce z 16 lutego 1957 roku [vii], przekazanej czonkom Biura Politycznego KC PZPR, pisaa, e „obsadzenie w wikszoci przez czonków partii wadz wykonawczych (Gówna Kwatera i Komendy Chorgwi) umoliwia prowadzenie prac organizacyjno programowych i szkolenia kadry zgodnie z lini wytyczon przez Zjazd ódzki". Dla spoecznego uwiarygodnienia nowego ZHP zgodzono si aby A.Kamiski zosta przewodniczcym Naczelnej Rady Harcerskiej (NRH)[viii]. W Prezydium NRH Kamiski kierowa zespoem ludzi, dla których bliska bya jego wizja harcerstwa. Gówna Kwatera Harcerstwa (GKH) jako organ wykonawczy staa w jaskrawej sprzecznoci wobec Kamiskiego. Jedyn osob w GKH blisk Kamiskiemu by Józef Grzesiak-Czarny. Sam Grzesiak ocenia, e Gównej Kwaterze jest potrzebny „jako yrant, jako zo konieczne".

Image 

Latem 1957 roku na wielu obozach harcerskich prowadzono tradycyjne formy ycia religijnego - budowano kapliczki i otarze, odprawiano polowe msze wite. We wrzeniu GKH powoaa Komisj Dyscyplinarn. Za naruszenie zasady wieckoci kilku instruktorów wykluczono z ZHP [ix].

Fundamenty stanowiska dawnych instruktorów, dobrze tumaczy fragment listu Antoniego Wasilewskiego do Kamiskiego z 1 grudnia 1956 roku:

Idea wychowania harcerskiego jest ideaem wychowania chrzecijaskiego, które na pierwszym miejscu stawia sub Bogu, a przez to zobowizuje do szukania prawdy, mioci bliniego, jednoczy w uniwersalizmie, napawa optymizmem. Suba Bogu - to nie cieka do zakrystii, ale droga do nieskoczonoci. Tej drogi nie wolno zamyka adn barier[x].

Jako atak ze strony „reakcyjnych grup dawnych instruktorów" przedstawiaa Z. Zakrzewska przyjmowanie m.in. przez druyny krakowskie Przyrzeczenia w treci sprzed roku 1939, zgaszanie si do pracy harcerskiej ksiy, wicenie sztandarów, ale take powrót do tradycyjnej idei i wzorca wychowania harcerskiego. Wzywajc do „zaostrzenia linii postpowania" Z. Zakrzewska - oczekujc wyranego wsparcia ze strony BP KC PZPR - zaproponowaa: konsekwentne przeprowadzenie wieckoci harcerstwa, zapewnienie decydujcego gosu czonkom PZPR, usunicie czci dawnych instruktorów, zmiany w komisjach  Naczelnej Rady, zlikwidowanie Krgów Starszoharcerskich.

Odroczono zwoanie Walnego Zjazdu. Przesilenie nastpio w kwietniu 1958 roku podczas posiedzenia Naczelnej Rady Harcerskiej. Kamiski z grup instruktorów odeszli [xi].

NRH jako podstaw tworzenia programu Zwizku przyja tezy marcowej uchway Centralnego Zespou Partyjnego, zespou dziaajcego poza Statutem ZHP. Zgodnie z ni harcerstwo to spoeczny ruch wychowawczy jednoczcy si wokó idei reprezentowanych przez PZPR i nie posiadajcy wasnej, odrbnej ideologii. Opowiedziano si przeciw skostnieniu i przeciw generalnej rewizji metody. Harcerstwo miao wychowywa w duchu patriotyzmu i internacjonalizmu bdc przeciwnikiem mitu harcerstwa skautowego [xii].

II Zjazd ZHP odby si w dniach 18-21.04.1959 roku. Wród 704 delegatów, 335 stanowili nauczyciele. Wadysaw Gomuka, I sekretarz KC PZPR, odnoszc si do sporu o tradycj, ide i metod harcersk mówi:

ImageI myl si gboko ci wszyscy, którzy na dzisiejsze zadania harcerstwa chcieliby patrze wczorajszym spojrzeniem. ycie rozwija si, idzie naprzód. W yciu narodu nie ma i nie moe by powrotu do okresu, który min w bezpowrotn przeszo. róde inspiracji modzieczych mona dzi szuka tylko w ideach socjalizmu.[xiii]

W takim kontekcie mona odczytywa coraz czstsze, ilustrowane fotografiami, informacje w „Na przeaj" (a w latach siedemdziesitych w „Motywach") o przystpowaniu harcerzy do PZPR.        

Konsekwencj decyzji z lat 1957-1958 w sprawach miejsca religii w systemie edukacji bya uchwalona 15 lipca 1961 roku ustawa o rozwoju owiaty i wychowania. To tutaj w artykule 2 wyranie stwierdzono, e cao nauczania i wychowania ma charakter wiecki, co czytajc cznie z art. 39 okrelajcym nadzór Ministerstwa Owiaty nad pozaszkoln dziaalnoci owiatow i wychowawcz stawiao pod znakiem zapytania legalno harcerskiego wychowania religijnego z punktu widzenia wadz PRL [xiv]. Z kolei Suba Bezpieczestwa okólnikiem MSW z 14 maja 1960 otrzymaa instrument do ingerencji w charakter i przebieg obozów harcerskich. By to tajny dokument dotyczcy wspópracy Wydziaów Spraw Wewntrznych, MO i SB w czasie akcji letniej, w którym zalecono lokalizacj form wypoczynku dzieci i modziey inspirowanych przez ksiy oraz ich natychmiastowe rozwizywanie. Od 1961 roku wojewódzkie komitety PZPR powoyway zespoy koordynacyjne zoone z przedstawicieli MO i SB, wydziaów spraw wewntrznych, urzdów do spraw wyzna, wydziaów zdrowia WRN, kuratorium, zwizków zawodowych i organizacji modzieowych [xv].

Na III Walnym Zjedzie ZHP, który odby si w dn. 3-5.04.1964 roku, dokonano daleko idcych i gbokich zmian ideowych. Nowe Przyrzeczenie Harcerskie zamkno trwajcy od 1956 roku proces. Wiktoria Dewitz przedstawiajc zjazdowi projekt tego Przyrzeczenia i Prawa Harcerskiego mówia, e uroczysty moment skadania Przyrzeczenia tworzy okazj do przyblienia dzieciom uczuciowo pojcia socjalizm. Okazj moe tworzy, natomiast sdzi naley, e zdanie - „Przyrzekam caym yciem suy Polsce Ludowej, by wiernym sprawie socjalizmu, walczy o pokój i szczcie ludzi, by posusznym Prawu Harcerskiemu" - nie mogo by szczer i zrozumia deklaracj 11-latka.

Nie mona pomin bardzo istotnej zmiany pokoleniowej jaka dokonaa si na tym zjedzie. Odeszli instruktorzy, którzy byli symbolami „ohackiej wikszoci" z lat pidziesitych, ale którzy równoczenie dowiadczyli harcerstwa przed rokiem 1939, z Z.Zakrzewsk i W.Dewitz. Naczelnikiem ZHP wybrano dziaacza wiatowej Federacji Modziey Demokratycznej, Wiktora Kineckiego. W ZHP 3 % kadry stanowili instruktorzy etatowi. W wybranej na Zjedzie Radzie Naczelnej byo ich a 35 %. Znaczca cz instruktorów uznaa, e waniejsze jest wychowanie nastawione na sub spoeczn ni ksztatowanie charakteru [xvi].

W latach 1956-1980 ZHP odwraca si od historii harcerstwa. Jej poznawanie nie byo wanym elementem w procesie ksztatowania charakterów. Upowszechnianiem caej historii harcerstwa nie interesoway si wadze naczelne Zwizku. Publikacje Kazimierza Koniewskiego, Jerzego Gaja i Jerzego Majki miay suy ideologicznej indoktrynacji, a nie pogbianiu historycznej wiadomoci [xvii]. W powszechnym natomiast obiegu byo wiele opracowa i wspomnie ale tylko z lat II wojny wiatowej - Stanisawa Broniewskiego o akcji pod Arsenaem; Piotra Stachiewicza o zamachu na Koppego; o harcerstwie w Wolnym Miecie Gdasku. Artykuy lub reportae historyczne o harcerstwie drukowa „Przekrój", „Pokolenia", „Harcerstwo", „Wi", WTK. Pojawio si dziesitki lokalnych broszur i ulotnych druków. Natomiast tradycja harcerstwa nie bya obecna w programie wychowawczym ZHP, tym który powinien by inspirowany przez wadze Zwizku. Przez 40 lat nie wznowiono fundamentalnego dla historii do roku 1939 opracowania Wacawa Baejewskiego. Dugie lata trway starania o wydanie pracy Aleksandra Kamiskiego o Andrzeju Makowskim [xviii].

róda takiej sytuacji tkwiy w konsekwentnie realizowanym od poowy lat pidziesitych projekcie przeksztacania OH ZMP i OHPL w mocno wpisany w spoeczn wiadomo ZHP. „Deklaracja ideowa" ze zjazdu ódzkiego z 10 grudnia 1956 roku opisaa korzenie ideaów wychowawczych:

  • - tradycje kultury polskiej,
  • - walka narodu o wolno, niepodlego i postp, w tym bohaterskie walki klasy robotniczej,
  • - postpowe ruchy modzieowe, a zwaszcza Szare Szeregi [xix].

Pogbienie negacji tradycji caego ruchu harcerskiego nastpio w latach siedemdziesitych. Kolejne zjazdy ZHP byy konsekwentnie numerowane od 1956 roku. ZHP w roku 1973 wchodzc - na podstawie decyzji politycznych - do Federacji Socjalistycznych Zwizków Modziey Polskiej (FSZMP) przyj nawizanie do tradycji ZWM i ZMP, kultywowanie rewolucyjnych i postpowych tradycji ruchu modzieowego [xx]. Na VI Zjedzie ZHP w marcu 1977 roku dokonano zmian w Statucie, nawizujc we wstpie do tradycji Komunistycznego Zwizku Modziey Polskiej, harcerzy uczestników powsta, bojowników o polsko, ZWM, Szarych Szeregów, Wolnego Harcerstwa, Pioniera, Czerwonego Harcerstwa, OH ZMP, OHPL. Diabolicznie przewrotnym zabiegiem byo wprowadzenie w ten cig, powstaców i Szarych Szeregów [xxi].

Szczególn rol wychowawcz w pracy harcerskiej odgrywa patron druyny. Patronów i sztandary miay take hufce i chorgwie. W kocu lat siedemdziesitych i na pocztku lat osiemdziesitych zakoczy si proces nadawania imion wszystkim 49 chorgwiom ZHP. W wikszoci byli to patroni zbiorowi, w znacznej czci zwizani z tradycj ruchu robotniczego, komunistycznego, nawizujcy do „postpowych" tradycji. Pojawili si równie patroni „ideologiczni" - PKWN, Pawe Finder, Marceli Nowotko, Gwardia Ludowa, Bolesaw Bierut, Julian Marchlewski, Manifest Lipcowy, Przyja Polsko-Radziecka, Bohaterowie Pracy Socjalistycznej, Budowniczowie Polski Ludowej,  Osadnicy Wojskowi itp.

Po przeamaniu ostrego sporu ideowego i metodycznego z lat 1957-1962 wadze ZHP, podporzdkowujc si wytycznym formuowanym w uchwaach KC PZPR, bardzo konsekwentnie tworzyy w Zwizku mechanizmy wizania uczestnictwa w pracy harcerskiej z póniejszym czonkostwem w partii. Wadysaw Gomuka na II Walnym Zjedzie ZHP przemawiajc do 700 delegatów i 1000 goci - w tym m.in. Józefa Cyrankiewicza, Edwarda Ochaba, Mariana Spychalskiego, Romana Zambrowskiego, Aleksandra Zawadzkiego, Czesawa Wycecha - okreli cel.

Zadaniem Zwizku Harcerstwa Polskiego jako organizacji ideowo-wychowawczej modziey przede wszystkim szkolnej, jest ksztatowanie i wpajanie w modzie socjalistycznej wiadomoci (...) Aby móc waciwie przygotowa modzie do przyszej pracy i ycia spoecznego (...) instruktorzy musz stale podnosi swój poziom ideowy i wiadomo polityczn [xxii].

Harcerska prasa przez lata szedziesite i siedemdziesite w krótkich notatkach, w opisach fotografii, przynosia informacje o kolejnych harcerzach i instruktorach przyjmowanych do PZPR. Sekretarz KW PZPR Wadysaw Kruczek na spotkaniu egzekutywy wrcza legitymacje PZPR 40 instruktorom Chorgwi Rzeszowskiej. W wietlicy Komitetu Powiatowego PZPR w Jarosawiu 10 harcerzy z 16 Druyny Harcerskiej otrzymuje legitymacje. I wiele podobnych [xxiii].

Image W latach siedemdziesitych i osiemdziesitych ksztacenie polityczne stao si jednym z podstawowych celów ZHP. Podstawowe Organizacje Partyjne PZPR byy w zaoeniu gównymi partnerami w realizacji takich zada jak Uniwersytet Modych Racjonalistów, Modzieowa Rada Lektorów, Modzieowe Studium Marksizmu. Blisko poowa penoletnich czonków ZHP to byli czonkowie PZPR.

Od lat szedziesitych podejmowano próby formalnego zwizania organizacji modzieowych. Koncepcja „jednoczenia" ruchu modzieowego nie odesza wraz z odejciem ZMP. Realizujc decyzje KC PZPR, 11 czerwca 1973 roku utworzono FSZMP. Naczelnik ZHP S.Bohdanowicz przemawiajc na V Zjedzie w marcu 1973 roku stwierdzi, e ZHP stanowi w ruchu modzieowym pierwsze ogniwo, jest pierwsz w yciu modych ludzi organizacj ideowo-polityczn, i opowiedzia si za powoaniem FSZMP [xxiv]. Na VI Zjedzie ZHP w marcu 1977 roku dokonywano zmian w Statucie. Naczelnik ZHP Jerzy Wojciechowski za najwaniejsz zmian uzna „wprowadzenie obszerniejszego wstpu o charakterze ideowopolitycznym". W tym wstpie podstawowymi punktami odniesienia stay si FSZMP, PZPR, Front Jednoci Narodu i wiatowa Federacja Modziey Demokratycznej [xxv].

W dniach 11-13.03.1973 roku - pod hasem „Wychowujemy harcerzy na budowniczych i gospodarzy socjalistycznego pastwa" - zebra si V Zjazd ZHP. Minister Owiaty i Wychowania Jerzy Kuberski zadeklarowa pomoc we wszystkim. ZHP mia uczestniczy we wzorowo zorganizowanym procesie socjalistycznego wychowania, wypenionego marksistowskimi treciami i metodami nauczania. Takie byy wyznaczniki systemu edukacji sformuowane przez VI Zjazd PZPR. Bardzo dokadnie rozwin, nie zostawiajc zudze, ideologiczne cele wyznaczone przez VII Plenum KC PZPR w odniesieniu do ZHP Naczelnik hm. PL Stanisaw Bohdanowicz. „Ideologiczne, polityczne i wychowawcze treci s najpotniejszym instrumentem socjalistycznego wychowania". Patriotyzm zosta sprowadzony do roli, funkcji i uznania dla bojowych tradycji Ludowego Wojska Polskiego, do zdobywania umiejtnoci obronnych, do wspólnoty ze Zwizkiem Radzieckim i zaangaowania w walk socjalizmu z kapitalizmem. Dekretowana przez PZPR „druga Polska" na paszczynie wychowania stawaa si grotesk. Na takim tle trzeba widzie wprowadzenie programu Harcerskiej Suby Polsce Socjalistycznej [xxvi]. Oczywicie w duchu tych wystpie bya uchwaa programowa Zjazdu. Program ZHP na lata 1973-1977 to bya m.in. walka o urzeczywistnienie etycznych ideaów socjalizmu, zdobywanie wiedzy, przysposobienie do obrony socjalistycznej Polski, przygotowanie do wstpienia do bratnich zwizków modziey [xxvii].

Harcerstwo w szkoach rednich, na pewno na poziomie dokumentów i uchwa, znalazo si w wiecie absurdu. Druyny poprzez swoje nazewnictwo i zmian umundurowania zostay wyodrbnione z caoci Zwizku. Druyny Harcerskiej Suby Polsce Socjalistycznej (HSPS) w piaskowych bluzach mundurowych oraz granatowych spodniach lub spódnicach miay by now, socjalistyczn, jakoci. Odrywajc je od dotychczasowej tradycji nakazano zmian dotychczasowych, czsto uywanych przez kilkadziesit lat, chust harcerskich na czerwone krajki wizane jak krawaty pod szyj.

Punktem wyjcia programu HSPS byo zaoenie, e aby ruszy z posad bry wiata  naley wiedzie wicej. Jest potrzebna rzetelna wiedza spoeczno-polityczna która pozwoli zrozumie prawa rzdzce rozwojem wiata - podstawy marksizmu-leninizmu, które wyjaniaj w sposób naukowy mechanizmy przemian; marksizm-leninizm jest bowiem ideologi, która wskazuje drogi budownictwa socjalistycznego i ley u podstaw polityki partii [xxviii].

20 maja 1973 roku Rada Naczelna ZHP uchwalia program dziaania druyn HSPS. Jego podstaw byy zadania wychowawcze wynikajce z uchwa VI Zjazdu PZPR, postanowie VII Plenum KC PZPR, decyzji V Zjazdu ZHP, de i aspiracji modziey oraz programu FSZMP. Jak stwierdzano w ustaleniach KW RG FSZMP przyjtych na rok szkolny 1973/1974 dla wszystkich szkolnych organizacji ideowo-politycznych „zadania te wymagaj dalszej integracji ruchu modzieowego, wikszego jego zespolenia programowego i organizacyjnego". Zwaszcza to ostatnie sformuowanie w kontekcie dowiadcze koca lat czterdziestych brzmiao gronie [xxix]. Propozycje GK ZHP szy w dwóch kierunkach:

  • wejcie w rol i funkcje szkolnego samorzdu modziey,
  • wejcie w rol organizacji ideowo-politycznej.

W dniach 28-29.03.1977 roku w Warszawie pod hasem „Jutro socjalistycznej Polski budujemy dzi" obradowa VI Zjazd ZHP. 1000 delegatów i 300 uczestników Forum HSPS. Odnotowano sukcesy. Henryk Jaboski, przewodniczcy Rady Gównej Przyjació Harcerstwa, przewodniczcy Rady Pastwa i czonek Biura Politycznego KC PZPR zwróci uwag na sukcesy pastwa, na rozszerzenie demokracji socjalistycznej, na dorobek ZHP w ksztatowaniu postaw ideowych modziey. Naczelnik ZHP hm.PL Jerzy Wojciechowski zauway dynamiczny rozwój druyn i szczepów HSPS, które stanowiy ju 25% Zwizku, chocia równoczenie jak zarzut zabrzmiao stwierdzenie, e zbyt maa ilo kadry wywodzi si z ZSMP i SZSP.

Po III Plenum KC PZPR podjlimy dziaania suce popularyzowaniu nowych treci wprowadzonych do Konstytucji PRL, ksztatowaniu stosunku harcerzy do socjalistycznego pastwa polskiego.

Wojciechowski skada jednoznaczne, polityczne deklaracje i tworzy interpretacj historii. Na wtkach „internacjonalistycznych" i „antykapitalistycznych" zbudowa tez, e „dopiero socjalizm umoliwi Polsce wejcie do czoówki przemysowych pastw wiata". I wreszcie zadanie dla harcerzy: w ZHP tworzymy  moliwo zwizania si ze spoecznym ruchem budowniczych socjalizmu.[xxx]

Zjazd w sposób szczególny podsumowa wystpienia Jaboskiego i Wojciechowskiego. Do tradycyjnego Hymnu Harcerskiego autorstwa Olgi Drahonowskiej-Makowskiej i Ignacego Kozielewskiego dodano drug zwrotk:[xxxi]

            Socjalistycznej, biao-czerwonej - myli i czyny, i uczu ar
            Nauka i prac dzisiaj tworzymy Ojczyzny jutro, swój w ycie start
            Wydu krok, siy cz, w serca rytm do celu zawsze d.
            Z parti nasz , modych trud. W przyszo marsz, harcerzy polskich ród.

Te wszystkie dziaania majce wymiar wychowania politycznego wychodziy z Gównej Kwatery ZHP, byy przejmowane przez Komendy Chorgwi i w zdecydowanej wikszoci Komendy Hufców.  W druynach, czyli na podstawowym poziomie struktury ZHP, wiele zaleao od druynowych. Jaki by efekt oddziaywa? Bez szczegóowych bada nie jestemy tego w stanie okreli. Natomiast na pewno ZHP masowo uczestniczy we wszystkich politycznych manifestacjach czasów PRL. I na pewno by jedyn organizacj nie zawieszon po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku.

 


[i] K. Persak, Odrodzenie harcerstwa w 1956 roku, Warszawa 1996., s. 13, 38, 51.

[ii] Zob. J. Kuro, Wiara i wina. Do i od komunizmu, Warszawa 1990, s.62-78.

[iii] A. Kamiski, A. Wasilewski, Józef Grzesiak „Czarny", Pary 1984, s.69-73; J. Kuro, op.cit., s.142, 146.

[iv] K. Persak, op.cit., s.106-107.

[v] J. Kuro, op.cit., 138,141.

[vi] Ibidem, s.142.

[vii] Z. Zakrzewska, Notatka o sytuacji w harcerstwie, 16.02.1957, AAN, KC PZPR, sygn. Tymczasowa p.17, nr 66, t. 65, Organizacje polityczne i spoeczne, k. 128-130.

[viii] J. Kuro, op.cit., s.149.

[ix] A. Kiewicz, Harcerstwo w Polsce Ludowej, Wrocaw 2003, s.178.

[x] B. Wachowicz, Kamyk na szacu. Gawda o druhu Aleksandrze Kamiskim w stulecie urodzin, Warszawa, 2002, s.416-417.

[xi] Aleksander Kamiski o harcerstwie (teksty zapomniane), oprac. A. Janowski, Warszawa 1988, s.62; A. Kamiski, A. Wasilewski, Józef Grzesiak „Czarny",Pary 1984 , s.66; J. Kuro, op.cit., s.152-153; K. Koniewski, I zawsze krzy oksydowany..., Refleksja nad histori harcerstwa w Polsce 1911-1986, Kraków 1990, s.315; A. Kiewicz, op.cit., s.183-184.

[xii] Leksykon harcerstwa, pod red. O. Fietkiewicza, Warszawa 1988, s.517.

[xiii] „Druyna", 30.04.1959.

[xiv] A. Dudek, R. Gryz, Komunici i Koció w Polsce (1945-1989), Kraków 2006, s.160; zob. Ustawa o rozwoju systemu owiaty i wychowania z dn. 15.07.1961, Dz.U. nr 31 poz.160.

[xv] A. Dudek, R. Gryz, op.cit., s.160, 202-203.

[xvi] K. Koniewski, op.cit., s.336-338; A. Kiewicz, op.cit., s.238-239.

[xvii] Zob. K. Koniewski, Ognie i ogniska. Drogi i przemiany harcerstwa polskiego. Przedmowa Zofia Zakrzewska, „Wiedza Powszechna", Warszawa 1961; J. Gaj, Gówne nurty  ideowe ZHP w latach 1918-1939, Wydawnictwo Harcerskie, Warszawa 1966; J. Majka, Kartki z historii i tradycji Zwizku Harcerstwa Polskiego, „Horyzonty", Warszawa 1971.

[xviii] Wydana przez PAX w roku 1979.

[xix] Krajowy Zjazd Dziaaczy Harcerskich w odzi, Warszawa 1957, s.5-8.

[xx] Leksykon harcerstwa, pod red. O. Fietkiewicza, Warszawa 1988, s.89.

[xxi] Jutro socjalistycznej Polski budujemy dzi. Wybrane materiay i dokumenty VI Zjazdu ZHP, Warszawa 1977, s.32.

[xxii] „Na przeaj", 26 IV 1959.

[xxiii] „Na przeaj", 15 I 1961, 24 VII 1960.

[xxiv] „Motywy", 25 III 1973.

[xxv] Jutro socjalistycznej Polski budujemy dzi. Wybrane materiay i dokumenty VI Zjazdu ZHP, Warszawa 1977, s.32.

[xxvi] „Motywy", 25 III 1973.

[xxvii] Leksykon harcerstwa, op.cit., s.504.

[xxviii] Harcerska Suba Polsce Socjalistycznej, op.cit., s.5.

[xxix] Ibidem, s.91.94.

[xxx] Jutro socjalistycznej Polski budujemy dzi. Wybrane materiay i dokumenty VI Zjazdu ZHP, Warszawa 1977, s.5-33.

[xxxi] Leksykon harcerstwa, op.cit., s.168.


Odson: 16604

  Bd pierwszym ktry skomentuje
RSS komentarzy

Tylko zarejestrowani uytkownicy mog dodawa komentarze.
Prosz zaloguj si lub zarejestruj.

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.2
Polska adaptacja - JoomlaPL.com Team